Geniş Alan Ağları
Sınıflandırma Teknolojiler
• Bağlantı Durumuna göre • Modem(dial-up)
– Noktadan noktaya
– Çoklu bağlantı teknolojisi
• Anahtarlama Yöntemine göre • Frame Relay (FR)
– Devre anahtarlama • ISDN
– Paket anahtarlama • xDSL
– Hücre anahtarlama • ATM
• Topolojik Yapısına göre • SMDS
– Hiyerarşik topoloji
– Örgü topoloji
WAN Katman/Standart/Protokol
Fiziksel Katman Standartları ve Protokolleri
• EIA/TIA-232
• EIA/TIA-449
• V.24
• V.35
• X.21
• G.703
• EIA-530
• ISDN
• T1, T3, E1, ve E3
• xDSL
• SONET (OC-3, OC-12, OC-48, OC-192)
Veri İletim Standartları ve Protokolleri
• High-level data link control (HDLC)
• Frame Relay
• Point-to-Point Protocol (PPP)
• Synchronous Data Link Control (SDLC)
• Serial Line Internet Protocol (SLIP)
• X.25
• ATM
• LAPB
• LAPD
• LAPF
Bulut Teknolojisi
• İletişim yapılmadan önce bağlantının kurulması esasına
dayanır.
• Telefon şebekesinde olduğu gibi.
• Bu teknolojiye örnek olarak X.25, ISDN, FR verilebilir.
• Bulut Teknolojisinde; her düğüm için ayrı hat gerekmez.
• Bunun yerine ortak bir buluta bir hat çekilmesi yeterlidir.
• Bulut içindeki her düğüm diğer düğüme iletişim esnasında bağlanır
ve iletişimin bitmesiyle bağlantıyı keser.
• Böylece tek bir hat ile bulut içindeki her düğüme ulaşılır.
• WAN teknolojilerini anahtarlama yöntemlerine göre sınıflandırabilir.
"Anahtarlama"dan kasıt; iki düğümün bir bulut içindeki bir birine bağlanma
yöntemidir.
• Anahtarlama yöntemi, bulut teknolojisinin sahip olduğu
özelliklere sahiptir ve onu açıklar.
• WAN teknolojileri anahtarlama yöntemlerine göre üçe ayrılabilirler.
Bunlar:
– Devre(circuit),
– paket(packet) ve
– hücre(cell) anahtarlama'dır.
Anahtar(Switch) Cihazı
• Anahtar OSI’ye göre 2.katmanda çalışır,
• Veri bağı - Data link - Layer2,
• MAC adresleri ile çalışır,
• Tabloları ile gerekli işlevi sağlar,
• 3.katman anahtarlar
Anahtarlama yöntemleri(Switching)..
• Store and forward (Depola ve ilet)
– Paketi giriş portundan aldıktan sonra buffer’a atar.
– Ardından paketi ilgili çıkış portuna gönderir.
– Paketteki hataları kontrol etmez, bu nedenle daha
hızlıdır.
– Ancak bozuk paketler ağda ilerler.
• Cut-through (Kestirme)
– Paketi iletmeden önce hedef adresi belirler, sonra
adresin çıkış portuna bu paketi iletir.
– Pakette hata olup olmadığını kontrol eder. Hatalıysa
iletmez.
• Fregment Free (Serbest parça)
– Paketin ilk 64 byte’ı okunur ve paket kontrol toplamı
oluşturulmadan iletilir.
• Adaptive switching (Uyarlamalı anahtarlama)
– Yukarıdaki üç yöntem arasında kendi kendine seçim yapan bir yöntemdir.
WAN Bağlantı Tipleri: Seviye1
Noktadan Noktaya
• İki nokta(düğüm) arasında bağlantı(özel yol) olmasını gerektirir.
• Kiralık hatlar gibi..
• Servis Telekomünikasyon firmalarından sağlanır.
Devre Anahtarlama (Çoklu Bağlantı)
Çoklu Bağlantı
• Sanal olarak oluşturulmuş bir ağa bağlanırlar,
• Noktadan noktaya da olduğu gibi direk bağlantı olmaz,
• Bir düğüm diğer düğüme gerektiğinde bağlanır.
• Birden çok yere bağlantı için kullanılır.
• Bant genişliği dinamik olarak kullanılabilir.
Devre(circuit) Anahtarlama:
• İletişim kurulacak iki düğüm arasında aktarıma geçmeden
önce, uçtan uca bir yol belirlenir ve iletişim bu yol üzerinden
gerçekleştirilir.
• Örnek: Günlük yasamda kullanılan telefon şebekesi (PSTN).
• Avantajı: Veri paketleri üzerine çok uzun olan alıcı ve
gönderici adreslerinin yazılmasına gerek yoktur. Böylece hattın gerçek band
genişliği korunur.
• Dezavantajı: Aktarım süresinin, bağlantı süresinden kısa
olduğu ve trafik yoğunluğu ani değişen uygulamalardır. Örneğin LAN’lar.
• Ağ'da taşınacak bilgi önce parçalara ayrılır.
• Sonra bu parçalara alıcı - gönderici adresleri ve bir kaç
güvenlik bilgisi daha yazıldıktan sonra, gönderici paket (packet) denilen bu
parçaları ağa bırakır.
Paket Anahtarlama (Çoklu Bağlantı)
Paket(packet) Anahtarlama:
• Paketler alıcı adrese gidinceye kadar birçok noktadan geçer.
• Bu gönderilme esnasında bir tek sabit yol belirlenmez.
• Yani paketler farklı yolları izleyebilirler.
• Bir paketin geçtiği noktadan diğer paket geçmeyebilir ve
paketler alıcıya aynı sırayla ulaşmayabilir (Bu anahtarlamanın avantajıdır).
• Paketler uç sistemlerin (bilgisayarların) sahip olduğu
bağlantının band genişliği ve hızı oranında ilerler.
• Alıcıya gelen bilgiler buffer'da biriktirilir, paketlerin
içindeki bilgi ayıklanır ve doğru sıra elde edildikten sonra işlenir.
• IP (İnternet protokolü), IPX (Nowell NetWare) gibi
protokoller paket anahtarlama yöntemine dayanırlar
Hücre(cell) Anahtarlama:
• Düğümler arasında sanal bir bağlantı kurulur. Aktarım
için Hücre (cell) denilen sabit ve kısa veri paketleri kullanılır.
• Hücrelerin üzerine alıcı ve gönderici adresleri yazılmaz.
Ancak hücrelere bağlantı süresince sanal yolun numarası yazılır.
• Devre anahtarlamaya göre daha hızlı ve farklı sayıdaki
portu kullanan cihazları destekler.
• Paket anahtarlamadaki gibi paketlerin sıraya konması için
büyük buffer gerekmez. Alıcı ve verici adresi kullanılmadığı için veri
iletişimi daha hızlıdır.
• Örnek: ATM
Leased Line (Kiralık Hatlar)
• Noktadan noktaya iletişim sağlar. Her iki uçtaki
cihazların açık olması durumunda veri transferi gerçekleşir. Anahtarlanmamış ağ
da denir.
X.25
• X.25, ITU tarafından 1970’lerde geliştirilen bir WAN
servisidir.
• X.25 hatlar yavaş çalışır ve bağlantı yöntemine bağlı
olarak hız 9.6Kbps ile 256Kbps arasında değişir.
• X.25 servis sağlayacısına ödenecek olan ücret ise
bağlantının kurulu olduğu süre ile doğru orantılıdır.
• X.25 servisi ile bir ağ dan aynı anda birçok ağ ile
bağlantı kurmak mümkündür.
• X.25 düşük miktarlarda veri transferi yapmak isteyen
kurumlar için ideal bir çözüm olabilir.
– Örneğin birçok banka uluslar arası ağlarında X.25 hatları
kullanmaktadır.
FR (Frame Relay)
• Frame relay 56Kbps’den 1.5444Mbps’e kadar hızları
destekler.
• Frame relay ağların bir dezavantajı değişik uzunluklarda
frame kullanmaları ve bunların anahtar devrelerde gecikmelere neden olmasıdır.
• Bağlantıyı sağlayacak olan kurumun frame relay şebekesine
uygun router’lara ve CSU/DSU adı verilen üniteleri satın alması gerekir.
• Frame relay, kalıcı sanal devreler (Permanent Virtual
Circuits, PVCs) kullanır.
• PVC o an mümkün olan ver transferi yapılabilecek
mantıksal yoldur.
• PVC’ler bağlantı kurulum işlemlerine gerek duymaz ve veri
transferi bittikten sonra bağlantının kapatılmasını gerektirmez.
ISDN (Integrated Digital Services Digital Network - Tümleşik Hizmetler Sayısal Şebekesi)
• Telefon kablolaması üzerinden tek hat ile
– ses,
– gorüntü ve
– verinin sayısal formatta iletilmesi için kullanılır.
• ISDN hatlardan önce ses, veri ve video iletimi için birbirinden farklı ağlara gereksinim duyuluyordu.
• ISDN ses, veri ve video gibi değişik servisleri tek bir ağda bütünleştirebilir.
• Telefon konuşmalarını
yaparken aynı anda bilgisar ile internete bağlanılabilir.
• Bir yerel ağdan başka bir yerel ağa bağlantı için her bir LAN’da bir ISDN uyumlu router’a gereksinim duyulur.
– NT (Network Terminator) veya NT-1 ve ISDN adaptöre ihtiyaç duyar.
• Basic Rate (BRI/BA) ve Primary Rate
(PRI/PA) olarak iki ISDN servisi bulunmaktadır.
BRI veya PRI?
• ISDN PRI: Dosya transferi, LAN bağlantıları, görüntü, PC haberleşmesi, Internet servis sağlayıcıları ve büyük şirketler için
• ISDN BRI: Daha küçük ve orta ölçekli şirketler ve ev aboneleri
için tercih edilmektedir.
ATM (Asychronous Transfer Mode – Eşzamansız İletim Modu)
• Hala gelişmektedir ve ISDN standartları üzerine
kuruludur.
• Eş zamanlı ses, veri ve görüntü transferi için yüksek
hızlı hücreler kullanır. ATM yüksek band genişliklerini destekler (1.544Mbps -
622Mbps).
• Her türden ağ trafiğini (veri, ses video ve TV
sinyalleri) 53 byte'lık (48 byte veri, 5 byte hücre başlığı) hücreler halinde
iletir.
• ATM ağlar bakır, koaksiyel ve fiber optik kablolamayı
destekler. Fakat en verimli fiber optik kablolama ile çalışmaktadır.
• ATM yerel bir ağ kurmak için ATM switch’lere ve her bir
terminalde ATM adaptöre gerek vardır.
ADSL (Asymmetrical Digital Subscriber Line – Asimetrik Sayısal Abone Hattı)
• Mevcut telefon kabloları üzerinden asimetrik olarak ses
ve data iletimine olanak sağlanmaktadır. – İnternet ve İnteraktif video
uygulamalarına elverişli ortam sağlar.
– Yaklaşık 6 km’ye kadar olan alanlarda çalışır.
– Kullanıcıya doğru: 8 Mbps (Mak.)
– Şebekeye doğru: 640 Kbps
HDSL (High-bit-rate Digital Subscriber Line)
• HDSL, T1 ya da E1 hızlarında simetrik olarak iletim
sağlayabilir.
• 4 km ye kadar tekrarlayıcısız, tekrarlayıcı kullanarak 12
km’ye kadar veri iletimi yapabilmektedir.
• Şirketler tarafından, kendi intranetlerine erişimde,
internet'e erişimde, görüntülü konferans uygulamalarında kullanılmaktadır.
xDSL’ler
• ADSL (Asimetric Digital Subscriber Line)
• HDSL (High bit-rate Digital Subscriber Line)
• HDSL2 (High bit-rate Digital Subscriber Line - 2)
• IDSL (ISDN Digital Subscriber Line)
• RADSL (Rate Adaptive Digital Subscriber Line)
• SDSL (Symetric Digital Subscriber Line)
• SHDSL (Symetric High-data-rate Digital Subscriber Line)
• VDSL (Very-High-Bit-Rate Digital Subscriber Line)
• G.SHDSL (G.991.2 Symetric High-data-rate Digital
Subscriber Line)
• MSDSL (Multi-Speed Digital Subscriber Line )
• METALOOP
Yorumlar
Yorum Gönder